Mỗi khi cánh én báo hiệu mùa xuân về, chúng ta lại hào hứng chúc nhau bằng những câu tiếng Anh bùi tai. Thế nhưng, có một cuộc tranh luận ngầm vẫn luôn âm ỉ: Nên dùng “Lunar New Year” hay “Chinese New Year”? Và liệu gọi Tết của người Việt là “Lunar New Year” có hoàn toàn chính xác?
Hãy cùng “bóc tách” những hiểu lầm phổ biến để bạn có bộ từ vựng Tết chuẩn chỉnh nhất nhé!
1. “Lunar New Year” – Thuật ngữ quốc dân nhưng dễ gây nhầm lẫn
Đa số chúng ta được dạy rằng “Lunar New Year” là cách dịch chuẩn của Tết Nguyên Đán. Tuy nhiên, về mặt khoa học và ngôn ngữ, điều này chưa hẳn đã trọn vẹn.
-
Sự thật: Tết của chúng ta thực chất dựa trên Âm-Dương lịch (Lunisolar calendar), chứ không phải thuần Âm lịch (Lunar calendar).
-
Hệ quả: Nếu dùng lịch thuần Âm (như lịch Hồi giáo), các ngày lễ sẽ xoay vòng qua các mùa khác nhau mỗi năm. Trong khi đó, Tết của người Á Đông luôn rơi vào khoảng cuối đông – đầu xuân nhờ vào việc tính toán các điểm tiết khí.
Góc đính chính: Dù “Lunar New Year” được chấp nhận rộng rãi như một thuật ngữ chung, nhưng nếu muốn chuyên sâu, hãy nhớ chúng ta đang ăn mừng một “Lunisolar New Year”.
2. “Chinese New Year” vs. “Lunar New Year”: Dùng sao cho tinh tế?
Đây là chủ đề cực kỳ nhạy cảm trên mạng xã hội những năm gần đây.
-
Chinese New Year (CNY): Ám chỉ cụ thể Tết của người Trung Quốc với những đặc trưng riêng (phong bao đỏ, múa lân kiểu Trung Hoa…).
-
Lunar New Year: Là một “chiếc ô” rộng hơn, bao hàm cả Tết của người Việt (Tet Nguyen Dan), người Hàn (Seollal), người Tây Tạng (Losar)…
Lời khuyên: Khi giao tiếp với bạn bè quốc tế, dùng “Lunar New Year” sẽ mang tính bao quát và tôn trọng sự đa dạng văn hóa hơn. Nếu nói về Tết Việt, đừng ngần ngại dùng thẳng từ “Tet” hoặc “Vietnamese Lunar New Year” để khẳng định bản sắc riêng.
3. Những từ vựng “Tết” thường bị dùng sai ngữ cảnh
Ngoài tên gọi chính, một số từ vựng khác cũng thường bị chúng ta “nhầm nhọt”:
| Từ vựng | Cách dùng đúng | Lưu ý |
| Red envelope | Lì xì / Bao lì xì | Tránh dùng “Lucky money” để chỉ cái bao (vốn là vật hữu hình). |
| Kitchen Gods | Táo Quân | Thường dùng số nhiều vì có 2 ông 1 bà theo tích xưa. |
| Five-fruit tray | Mâm ngũ quả | “Fruit” ở đây đóng vai trò tính từ bổ nghĩa, thường để số ít. |
4. Tại sao chúng ta nên dùng từ chuẩn?
Ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp, nó còn là vỏ bọc của văn hóa. Việc hiểu đúng “Ý nghĩa từ vựng Tết” giúp bạn:
-
Tự tin giới thiệu nét đẹp truyền thống với bạn bè năm châu.
-
Tránh những tranh cãi không đáng có về nguồn gốc lễ hội.
-
Thể hiện sự tinh tế và am hiểu kiến thức xã hội.
Kết luận: Dù bạn chọn cách gọi nào, quan trọng nhất vẫn là không khí đoàn viên và những lời chúc chân thành. Hy vọng bài viết này đã giúp bạn giải mã được “nỗi oan” của cụm từ Lunar New Year!
By Tiếng Anh Thầy Nguyên.
